Verslag 2020

Amsterdam, 21 december 2020

Beste vrienden-donateurs van Stichting Ams-Dak-Dunya,

Hoe is het nu in Senegal?

De BBC berichtte dat Senegal wereldwijd geprezen wordt om de aanpak van de coronavirus-crisis. Er werd snel getest en het aantal dodelijke slachtoffers lag en ligt nog steeds veel lager dan in Europa, laat staan in de VS.

Na de succesvolle bestrijding van de ebola uitbraak in 2014 zorgde Senegal ervoor dat er een draaiboek in de vorm van een pandemie-protocol klaarlag voor het geval er weer een pandemie zou uitbreken.

Na het eerste dodelijke Covid slachtoffer – een Senegalees die in Frankrijk woonde en op bezoek was in Dakar – handelde de Senegalese regering direct, sloot onmiddellijk alle grenzen en kondigde een volledige lock-down af. Om de bevolking te waarschuwen voor de gevaren van het virus werden door kunstenaars grote informerende muurschilderingen aangebracht. Ook werden bekende musici zoals Youssou N’Dour ingezet om muzikaal de bevolking te informeren over het onheil dat het virus aan kan richten. Het aantal dodelijke Corona slachtoffers in Senegal, 364 op een bevolking van 16 miljoen inwoners, toont dat de aanpak in Senegal effectief was. Al met al hebben we enige plaatsvervangende trots dat Senegal iets voor elkaar kreeg wat hier zoveel lastiger blijkt te zijn.

Het reisadvies vanuit Nederland blijft oranje, de Senegalese grenzen blijven dicht voor ons! Alleen Senegalese staatsburgers en buitenlanders met een verblijfsvergunning zijn welkom. Senegal beschermt zichzelf tegen Europa!!

Onze vriendin Gisela Fremgen verruilde vorige week Hamburg weer voor Senegal omdat zij zich op Goree en in Dakar, met haar vele vrienden daar, minder geïsoleerd voelt dan in Europa en een verblijfsvergunning heeft! Via haar zullen we de komende maanden regelmatig nieuws vanaf Goree krijgen. Telefoon of whats-app geven geen totaalbeeld van de situatie. En onze vrienden daar zijn te beschroomd om ons echt te vertellen hoe moeilijk en ingewikkeld het leven voor ze is.

Gisela met de kinderen van Goree

Maar de de hulp wordt uitermate gewaardeerd. ‘Zonder jullie hulp waren we nu allemaal dood’, meldde Aida met gevoel voor drama. Ze zijn dankbaar voor jullie steun al laten ze elke keer weten ze er niet veel meer tegenover kunnen stellen dan hun gebeden en als die ook maar enigzins helpen dan belanden wij allen in het paradijs.

Goree

We schreven het al eerder, ook Goree was vele maanden volledig in lockdown. De veerboot – de Chaloupe - vervoerde alleen nog inwoners van Goree. Er was, ondanks alle voorzorgsmaatregelen, in september toch één corona besmet persoon op het eiland maar verdere besmettingen bleven gelukkig uit. De heel strenge regels hebben effect gehad: sinds een paar weken zijn de restaurantjes aan het strand weer open en sinds vorige week vaart de veerboot van en naar Dakar weer met de gewone dienstregeling. Er komen weer kleine aantallen bezoekers, inwoners van Dakar en omgeving, naar het eiland, maar buitenlandse toeristen blijven helaas, noodgedwongen weg. Het gevolg is dat er nog steeds niets verdiend wordt.

Hoe is het nu met de vrienden?

Op 19 en 20 juli werd het offerfeest, de Tabaski, gevierd – het belangrijkste religieuze feest voor moslims. Op die dag wordt een schaap of een geit geslacht en het vlees wordt gezamenlijk gegeten en verdeeld onder armen, buren en familieleden.

Een paar van onze donateurs hebben geld gedoneerd om de Senegalese vrienden een echt feest te bezorgen, mét de ‘befaamde’ geit. Er zijn mensen ongelooflijk blij gemaakt. Na het feest ontvingen we de nodige foto’s om te laten zien dat het een heerlijke dag was geweest, waarop de dagelijkse zorgen even werden vergeten.

Moussa Thiam’s familie, op hun ‘paasbest’ voor de Tabaski

Gelukkig is bijna iedereen gezond gebleven. Na Aida’s maagproblemen aan het begin van de lock-down, moest in september haar oudste zoon Maktar vijf dagen worden opgenomen in een kliniek met malaria. De ziektekosten hebben we prive op ons genomen, omdat jullie donaties tot het einde van het jaar toereikend moesten zijn. Hetgeen ook is gelukt.

Met de maandelijkse ondersteuning heeft Aida niet alleen haar eigen gezin te eten gegeven, maar heeft zij ook voor een flink aantal kinderen die, net als Aida en haar gezin, op de ‘berg’ van het eiland wonen, dagelijks gekookt. Zo werden de ouders van die kinderen, ook mensen zonder inkomen, ontlast.

Voor Moussa Thiam, de ‘metaalman’ die gedurende de lock-down in het Village des Art aan het werk is gebleven, is de zorg voor zijn eigen gezin met vier kinderen, maar daarnaast ook voor zijn verdere uitgebreide familie zeker niet makkelijk, het is een zware opgave. Met de verkoop van zijn dienbladen en metalen doosjes aan winkels, die handgemaakte Senegalese producten aan toeristen verkopen, verdient hij nu iets maar met het wegblijven van buitenlandse toeristen is zijn inkomen een fractie van wat het was voor corona.

Intussen kregen hij en de andere kunstenaars van het Village het onaangenamen bericht dat de regering van plan is het Village des Arts ‘tijdelijk’ te sluiten voor ‘renovaties’. Het stuk land waar het kunstenaarsdorp zich op bevindt is goudgeld waard, dus, heel begrijpelijk, worden die renovatieplannen door de kunstenaars uitermate gewantrouwd.

Zij vrezen hun ateliers blijvend kwijt te raken zonder vervangende studio’s aangeboden te krijgen. De kunstenaars zijn nu met het ministerie van cultuur in onderhandeling; wij hopen met hen op een positieve draai in deze wel heel netelige situatie.

En M’bayame (Mame) de vrouw met de cirkelcelziekte, woont bij haar vader in Rufisque. Maandenlang kon ze niet naar Goree reizen, waar ze als ambulante sieradenverkoopster haar kostje bij elkaar probeerde te scharrelen. Ook aan haar hebben we maandelijks een bedragje overgemaakt zodat ze haar medicijnen kon kopen.

Mame en haar 97 jarige vader

De school in Yeumbeul was vanaf eind maart gesloten en is pas 15 november (normaal half oktober) weer opengegaan. In juni werden de scholen een maand lang voor de eindexamenkandidaten opgesteld en mochten de hoogste klassen zich voorbereiden op de eindexamens zodat die afgenomen konden worden. De directeur meldde deze week met trots dat Mikriche Kawara weer heel goed gescoord heeft bij de examens.

Na in de zomer de school een flinke injectie gegeven te hebben – we betaalden de huur en stuurden extra geld voor de docenten – hebben we in november weer bij moeten springen met huur en andere lopende zaken.

Vanaf 12 november is de school weer open, maar ook hier is zichtbaar wat de gevolgen van de coronacrisis zijn: normaal begint de school met circa 125 tot 150 leerlingen, een aantal dat dan in januari uitgroeit tot 175 a 200. Nu zijn er slechts 88 leerlingen ingeschreven. William Mendy, de directeur, vertrouwt erop dat er in januari meer leerlingen zullen zijn maar de vraag is of de ouders het schoolgeld kunnen blijven betalen.

Eerst brood op de plank en dan pas schoolgeld betalen lijkt een voor de hand liggende volgorde. De school, de ouders én de kinderen hebben een probleem.

Ondertussen ook goed nieuws: Fallou, de tweede zoon van Aida en Moussa, kan zijn opleiding tot elektricien weer vervolgen. Hij liet Mieke weten hoe ontzettend dankbaar hij jullie is: donateurs die zijn familie niet kennen maar bereid zijn hem en de families om hen heen te steunen in deze rottijd. Fallou moet in juli eindexamen doen, en als hij slaagt ligt er voor hem hopelijk een baan bij Senelec, de Senegalese elektriciteitsmaatschappij, in het verschiet.

Aida in januari van dit jaar

‘Zonder jullie hulp waren we allemaal dood’ zegt Aida. Dik aangezet, jawel, maar hulp blijft nodig.

Het is december en de bodem van onze schatkist is in zicht. We hoopten dat onze Senegalese vrienden het rond deze tijd zonder steun zouden kunnen bolwerken; dat is te optimistisch gebleken. Zolang er geen toeristen (kunnen) komen in Senegal, op Goree, valt er voor de bevolking die afhankelijk is van het toerisme, niets te verdienen.

Daarom, met schroom, aan jullie het verzoek weer te helpen. Elk bedrag, hoe klein dan ook, helpt. Met jullie hulp kunnen we er voor zorgen dat deze families niet ondervoed raken.

Er is overal nood maar we kunnen onze vrienden daar niet in de steek laten. We zijn jullie heel dankbaar als jullie de families in Dakar en op Goree en de school in Yeumbeul willen blijven steunen.

Heel hartelijk dank bij voorbaat, en voor iedereen: een goed gezond 2021 – een jaar dat vast veel beter wordt dan 2020.

Mieke Groot, Tilly Hermans en Richard Meitner

Aan de donateurs van de Stichting Ams-Dak-Dunya, aan de vrienden en belangstellenden.

Beste allemaal,

Dit is een verzoek om steun aan de mensen in Senegal bij wie wij al jaren betrokken zijn – en die nu in een zeer penibele situatie verkeren.

Ook in Senegal is het coronavirus opgedoken, en op 23 maart is het land in een totale lockdown gegaan die tot op heden voortduurt: alle scholen zijn gesloten, verkeer tussen steden is aan strikte regels gebonden, mensen moeten zoveel mogelijk thuisblijven en er is geen internationaal vliegverkeer meer.

Voor onze vrienden op Ile de Goree, het eiland tegenover Dakar waar wij een huis huren, betekent het dat de veerboot naar Dakar sporadisch gaat en dat er geen toeristen meer op het eiland komen. De meeste inwoners van Goree leven van het toerisme en zitten nu al maanden zonder inkomsten. Een vangnet van de staat is er niet: zo nu en dan wordt er door de gemeente rijst, olie en zeep uitgedeeld en daar moet men het mee doen. Spaarcentjes heeft men niet: men leeft van wat men verdient, er blijft niks over.

Aida Ndoye, die al jaren sieraden maakt, haar man Moussa en hun zoons Maktar en Fallou verdienen niets meer. Het voedselbankje van Aida is gesloten. Ook sieradenverkoopster Mame, die altijd bereid is voor ons zaken te regelen, kan zich in deze omstandigheden niet de medicijnen permitteren die zij voor haar sikkelcelziekte nodig heeft.

En Moussa Thiam, de ‘metaalman’ die voor Mieke metalen kralen en sieradendozen maakt, zit zonder inkomsten omdat de winkels waar hij zijn metalen doosjes en dienbladen aan levert gesloten zijn. Tevens komt er nu niemand meer naar het Village des Arts waar zijn atelier is en waar hij normaliter ook werk kan verkopen.

En dan is er de school in Yeumbeul – die sinds eind maart dicht is: leraren zonder werk, de huur van het gebouw gaat gewoon door. De directeur heeft ons gevraagd om een financiële injectie want nu de kinderen geen les meer krijgen betalen de ouders het schoolgeld niet meer.

In onze stichting zit een noodfonds, waardoor wij onze vrienden wat konden bijspringen, en we hebben het gereserveerde geld dat we jaarlijks aan de school besteden voor de aankoop van boeken, schriften en voor de schoolapotheek nu ter beschikking gesteld opdat de directeur en de leraren enigszins het hoofd boven water kunnen houden en de schoolhuur kan worden betaald. De directeur onderhandelt met de eigenaar van het gebouw over huurverlaging, maar of hem dat lukt staat te bezien: het is armoede troef voor vrijwel iedereen – en staatssteun bestaat niet.

Wij maken ons uiteraard zorgen over de gezondheid van onze vrienden: ondervoeding dreigt, en als het virus toeslaat zal dat in veel gevallen fataal zijn. Op het eiland is men dan ook zeer voorzichtig: er mag niet gevoetbald en gebasketbald worden, mensen zijn verplicht mondkapjes te dragen, afstand te houden, etc. Wij krijgen wekelijks berichten van een Duitse vriendin die door de lockdown op Goree vastzit en er het beste van probeert te maken.

Wij leven in moeilijke tijden en de nood als gevolg van de corona pandemie stijgt voor veel mensen, overal. Wij wenden ons nu tot diegene onder u die, net als wij, begaan zijn met het lot van onze school en de bijzonder mensen op Goree en in Dakar die wij en inmiddels u ook uit onze nieuwsbrieven hebt leren kennen. Het noodfonds van de Stichting Ams-Dak-Dunya is nu uitgeput. Wij vragen u om ons te helpen onze school en onze vrienden in Senegal te steunen – en via hen de mensen die een beroep deden op het voedselbankje.

Elke bijdrage is zeer welkom – we zijn echt blij met elk klein bedrag.

Bij voorbaat heel veel dank,

Mieke Groot, Tilly Hermans, Richard Meitner

Rekening: Stichting Ams-Dak-Dunya IBAN: NL67 ABNA 0456 3358 54 BIC: ABNANL2A
Bank: ABN-AMRO – Gustav Mahlerlaan 10, 1082 PP Amsterdam, NL